Trong những đêm Hà Nội nhộn nhịp gần đây trước thềm lễ kỷ niệm 80 năm Quốc Khánh, All About Movies muốn nhân dịp này giới thiệu đến khán giả tác phẩm phim tài liệu Đêm Hà Nội (1979) của Xưởng phim Thời sự Tài liệu Trung ương, do đạo diễn Trần Bảo thực hiện và nhà thơ Phạm Tiến Duật viết lời bình.

Ra đời bốn năm sau thống nhất, bộ phim ghi lại những bước đầu của việc xây dựng lại đất nước sau chiến tranh, đồng thời thể hiện sự khẩn thiết trong việc vực dậy tinh thần nhân dân. “Đêm Hà Nội” là một cái nhìn chớp nhoáng về những gương mặt Thủ đô khi màn đêm buông xuống, một nhịp sống khẩn trương nhưng diễn ra trong sự thầm lặng mà ít ai nhận ra.

Những công việc miệt mài diễn ra phía hậu cảnh của Hà Nội về đêm: những sinh viên chăm chỉ học bài, cô giáo cần mẫn soạn giáo án, ánh lửa hàn lóe lên giữa đêm. Bác sĩ cứu chữa bệnh nhân, công nhân vào ca, chiến sĩ cảnh sát tuần tra, những cỗ máy hoạt động năng suất tại Đài Truyền hình, Thông tấn xã, Nhà in Báo Nhân dân, Trường Đảng, các xưởng máy và nhà máy, cùng nỗ lực âm thầm của nhân viên vệ sinh môi trường, chiến sĩ công an tuần tra và những người lính gác Lăng Bác.

Thế nhưng ở đó cũng có những sự yên bình: đôi trai gái tâm tình trên ghế đá Hồ Tây, những gia đình đi dạo vui chơi bên bờ hồ, màn đêm hoang vắng chỉ với một ánh đèn soi rọi con phố vắng, một tiếng đàn piano vang lên trong đêm… Tất cả đều hòa nhịp, tạo nên một bản hòa ca đô thị về những ngày đầu tái thiết đất nước.

Nhìn từ cự ly hiện tại, ta thấy quang cảnh và con người Hà Nội đứng ở những vạch xuất phát của một thời đại được định nghĩa bằng sự tái thiết và tái xây dựng. Ở đó, tồn tại con người vẫn đang miệt mài qua các nỗ lực cá nhân mong muốn hướng tới những lợi ích của tập thể lớn.

Có thể nhờ một bản năng hay một sự thân thuộc bất biến nào đó mà ta không khỏi nhận dạng chính mình ở họ, để rồi từ đó đặt tham vấn về vai trò của bản thân vào ngày nay.

Hơn 45 năm sau tác phẩm và 80 năm sau ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hoà, một cuộc đấu tranh âm thầm vẫn đang diễn ra trong cuộc sống chúng ta. Khi độc lập, tự do và hạnh phúc là những giá trị vẫn cần liên tục được tập thể bảo vệ và vun đắp.

Những gương mặt trong Đêm Hà Nội vốn dĩ vẫn hiện diện quanh ta, trên các con phố, trong nhịp sống thường nhật. Trong sự âm thầm của họ, và có thể cả của chính ta, tồn tại một niềm thấu cảm vượt không-thời gian, để rằng dù ở bất kì thời điểm nào, một sự đấu tranh cho hạnh phúc của bản thân cũng đồng thời trở thành dành cho tập thể lớn.

Và rồi, khi màn đêm buông xuống, bình minh của một ngày mới ở Hà Nội lại lên.

Chúc mọi người một lễ Quốc Khánh vui vẻ!