phụ đề
TỪ THẢM HỌA CANNES ĐẾN CƠN ÁC MỘNG SIÊU HÌNH
Người viết: Nguyễn Phan Thái Vũ
Phụ đề tiếng Việt • SECONDS (1966)
Đạo diễn: John Frankenheimer
Quốc gia sản xuất: Hoa Kỳ
Năm ra mắt: 1966
Thời lượng: 1h47’
Giới thiệu (đôi nét):Khi đạo diễn Frankenheimer mang Seconds đến Liên hoan phim Cannes lần thứ 19, ông kỳ vọng tác phẩm sẽ được đón nhận như một bước tiếp theo sau The Manchurian Candidate (1962) và Seven Days in May (1964). Nhưng phản ứng của khán giả hôm đó lại vô cùng khắc nghiệt, bởi ngay trong buổi chiếu, nhiều tiếng la ó, huýt sáo chê bai vang lên, một số khán giả bỏ ra về.
Sự tiếp nhận tiêu cực ấy khiến Seconds nhanh chóng thất bại ở phòng vé Mỹ ngay sau đó. Nhưng điều mỉa mai là chính Rock Hudson, người từng bị khán giả Cannes huýt sáo, lại nhờ vai diễn này mà sau nhiều thập kỷ được giới phê bình nhìn nhận lại như một trong những màn hóa thân can đảm nhất sự nghiệp.
Nhân vật chính của Seconds là Arthur Hamilton, một người đàn ông trung niên luôn mệt mỏi, được một tổ chức bí ẩn hứa hẹn “tái sinh”, họ sẽ làm giả cái chết, phẫu thuật thẩm mỹ, và trao cho ông một cuộc đời mới trong hình hài của một họa sĩ điển trai tên Tony (do Rock Hudson thủ vai). Thế nhưng, sau tấm màn hào nhoáng ấy lại là một mê cung ngột ngạt, nơi tự do cá nhân bị thao túng, và bản chất thật của con người thì chẳng thể giấu sau lớp vỏ nhân tạo.
Điểm khiến Seconds vượt khỏi khuôn khổ một phim khoa học viễn tưởng hay thriller thông thường chính là cách Frankenheimer, cùng nhà quay phim James Wong Howe tạo dựng một ngôn ngữ hình ảnh ấn tượng. Như cách sử dụng ống kính góc rộng và ống kính fish-eye theo phong cách chủ nghĩa Biểu hiện, hay những góc đẩy khán giả vào trạng thái mất thăng bằng, gương mặt người bị kéo dài, bóp méo thành những biểu tượng quái dị; tất cả góp phần phơi bày cảm giác tha hóa của nhân vật. Howe, trong lần cuối cùng được đề cử Oscar cho giải Quay phim Xuất sắc, đã biến mỗi khung hình thành một cơn ác mộng đen trắng lạnh lẽo gai người.
Seconds chạm vào những câu hỏi siêu hình: Liệu khát vọng làm lại cuộc đời có thực sự đem đến tự do, hay chỉ là một ảo tưởng mới do thời đại và quyền lực dựng nên? Cái giá phải trả cho “giấc mơ Mỹ” khi bước vào tuổi trung niên là gì? Tại đây, bộ phim vang vọng âm hưởng của Kafka, nơi con người bị nuốt chửng trong một cỗ máy vô hình, đồng thời phản chiếu nỗi bất an của thời hậu chiến, khi cá nhân dần mất dấu trong những guồng máy khổng lồ.
Một câu chuyện về ảo tưởng được tái sinh nhưng kết thúc trong tuyệt vọng, không cho khán giả bất kỳ lối thoát nào. Seconds đi quá xa so với lối kể chuyện chuẩn mực đã trở thành kinh điển tại Hollywood; cũng như phần nào đó đối lập hoàn toàn với không khí điện ảnh lãng mạn, hoặc ít nhất là giàu tính nhân văn vốn được yêu thích tại Cannes thời ấy.
Ngày nay, cái cảnh tượng bị la ó hướng về một bộ phim mà giờ được coi là kiệt tác, vẫn thường được nhắc đến như minh chứng điển hình rằng sáng tạo tiên phong trong nghệ thuật thường chỉ được công nhận sau khi vượt qua thử thách của thời đại. Seconds ngày nay được nhìn nhận như một kiệt tác đen tối, một ác mộng siêu hình về bản chất của bản ngã và sự bất khả trong việc thoát khỏi chính mình.
Người dịch phim: Scapedonkey
Bài viết: Thái Vũ.
Link vietsub:
https://drive.google.com/drive/folders/171dda-9qeVEBa69QqX8c0cWheDq44FNG?usp=drive_link
Ủng hộ All About Movies
Đóng góp cho các tay viết của AMO
hàng tháng
chỉ từ 10K VNĐ