(Bài viết có tiết lộ nội dung phim, các bạn hãy xem xong rồi quay lại nha).

Một nhóm phản kháng tự nhận là French 75 đã bắt đầu quá trình hành động ở một khu vực biên giới Mỹ-Mexico, địa điểm dễ hiểu đã là biểu tượng của căng thẳng chủng tộc và tranh chấp quyền lực. Một trong những kẻ lãnh đạo của nhóm là Perfidia Beverly Hills đã nắm thóp và đe dọa một tướng cấp cao biến thái của quân đội là Steven J. Lockjaw (do Sean Penn thủ vai). Một hành động tưởng không quan trọng, chỉ là một đòn tâm lý để kéo dài thời gian cho đồng đội, lại trở thành vết nứt khởi phát toàn bộ bi kịch sau này. Đó chính là “gót chân Achilles” của Perfidia, bởi từ khoảnh khắc đó, Lockjaw biến nỗi nhục nhã thành một ám ảnh tình dục bệnh hoạn, hắn âm ỉ nuôi dưỡng thù hận và dục vọng về phía cô.

Lockjaw không chỉ đại diện cho một gã đàn ông bị tổn thương cái tôi, mà còn là hình ảnh quyền lực của một gã da trắng cực hữu, sẵn sàng bóp méo những vết thương cá nhân thành lý do để trấn áp, để tái khẳng định địa vị của mình. Hắn theo dõi Perfidia bằng ống nhòm, lén lút thủ dâm, rồi nổi cơn ghen khi thấy cô gắn bó với Pat (do Leonardo DiCaprio thủ vai), cũng là một biểu tượng cách mạng. Cơn ám ảnh này khiến hắn quyết tâm kiểm soát, chiếm hữu và trả thù bằng tình dục, nhằm duy trì ảo tưởng về sự “thuần khiết” của chủng tộc da trắng.

Song song đó, gia đình Perfidia và Pat lại gặp xung đột giữa lý tưởng cách mạng và trách nhiệm làm cha mẹ. Khi có con, Pat muốn thoát ly nguy hiểm, chọn sự an toàn cho đứa trẻ. Nhưng Perfidia không thể chấp nhận việc bị gạt sang bên lề, thậm chí thú nhận mình ghen tị với chính con gái, vì cô không còn là trung tâm trong tình yêu của Pat. Tâm lý xung đột nhuốm màu Freudian của Perfidia đẩy cô đến những sai lầm nghiêm trọng. Trong một vụ cướp ngân hàng, cô nổ súng bừa bãi, bị bắt và cuối cùng phản bội đồng đội để đổi lấy tự do.

Pat phải chạy trốn cùng con gái, đổi tên thành Bob Ferguson và con gái Willa, sống trong vỏ bọc mới. Những đồng chí cũ lần lượt bị Lockjaw tiêu diệt, Perfidia thì biến mất. 16 năm sau, Pat - giờ đã là Bob không còn tin vào cách mạng, chỉ biết kiểm soát con gái Willa khắt khe như một cách bù đắp cho nỗi sợ mất mát. Willa lớn lên trong chiếc lồng sắt vô hình của cha, không điện thoại, luôn bị theo dõi bằng radar định vị. Lockjaw sau nhiều năm vẫn không nguôi nỗi ám ảnh về Perfidia, hắn nghi ngờ liệu Willa có phải là con ruột của hắn. Nếu đúng, đó sẽ là vết nhơ khiến hắn không bao giờ được gia nhập Christmas Adventure Club, một hội kín cực hữu da trắng mà hắn khao khát là một thành viên. Gã ra lệnh truy lùng nhằm tiêu diệt hai cha con Bob để bảo vệ sự thuần khiết chủng tộc của mình.

Các nhân vật chính phụ trong One Battle đều được liên kết chặt chẽ với nhau, Lockjaw bị ám ảnh bởi Perfidia, Perfidia bị ám ảnh bởi Bob, Bob kiểm soát Willa, Willa lại là con gái của Lockjaw, Lockjaw lại bị hội kín nắm thóp… Những đường dây không giao nhau trực tiếp nhưng lại luôn chồng chéo, khiến khán giả cảm thấy như một chuỗi domino mà không nhân vật nào thoát được khỏi định mệnh bi kịch.

Paul Thomas Anderson luôn biết cách khiến khán giả vừa thương vừa ghét những nhân vật của ông. Họ đều là những kẻ tâm thần, méo mó đến mức không thể cứu rỗi, nhưng lại luôn được PTA khắc họa bằng sự yêu thương và tinh tế. Phần mở đầu của One Battle After Another khiến tôi rơi vào một trạng thái khó xử, tôi ngưỡng mộ cách câu chuyện gai góc này được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh tinh tế, nhưng đồng thời cũng hoang mang bởi chẳng thể đồng cảm với bất kỳ gương mặt điên loạn nào trên màn ảnh. Thật may, sự khúc mắc ấy dần được hóa giải khi phim bước vào hồi thứ hai. Đây là lúc những lớp vỏ bọc cứng rắn nứt ra, để lộ những điểm yếu li ti, run rẩy, và như ta vẫn biết, muốn hiểu thấu một con người, chẳng có cách nào tốt hơn là nhìn thẳng vào vết nứt của họ.

Quá nhiên nhân vật đáng nhớ, nên tôi sẽ chỉ nhắc về hai nhân vật quan trọng nhất. Bob, nhân vật trung tâm do Leonardo DiCaprio thủ vai, từng là “anh hùng chiến tranh” cháy bỏng với tự do và nhân quyền, giờ đây anh lúng túng khi không biết phải gọi bạn bè của con gái bằng danh xưng gì. Từ một nhà cách mạng, anh biến thành một người cha nhỏ nhen, vụng về trong chính ngôi nhà của mình. Tôi cũng rất thích khi Leo hút cần phê đét và xem Battle of Algiers (1966) của Pontecorvo

Trong vai vị tướng cực hữu bị ám ảnh, Sean Penn mang đến màn trình diễn nặng đô nhất trong nhiều năm qua, một vai diễn chắc chắn đủ sức đưa ông thẳng vào đường đua Oscar năm tới. Mỗi lần ông xuất hiện, khán giả như bị hút chặt vào màn hình, kinh tởm vì sự biến thái, bật cười vì sự kệch cỡm, rùng mình trước ánh mắt u ám ấy. Penn làm cho Lockjaw trở thành một nhân vật kiểu Shakespeare, một con quái vật ham mê quyền lực, những cùng là một gã hề bi kịch quá nhiều khiếm khuyết.

Phân cảnh truy đuổi đậm chất Fast & Furious ngoài sa mạc chắc chắn sẽ còn được nhắc lại rất nhiều trong tương lai, như một dấu ấn của điện ảnh Mỹ thập niên 2020s. Paul Thomas Anderson đã lựa chọn quay bằng góc nhìn của chiếc xe đang chạy với tốc độ rất cao, để từng lần lao dốc, từng cú va đập ập tới khán giả như những cơn sóng trong giông bão. Khán giả cũng bị ném vào sa mạc bỏng rát, được thở cùng nhịp thở của nhân vật.

Một chi tiết tinh tế mình nhận thấy, câu “Cái loèn này sinh ra không phải để cho vui, mà là vì chiến tranh!”, đây là một lời tuyên bố đanh thép ngay khi Perfidia dí súng bắt Lockjaw tự sướng, thiết lập nên một mối thâm thù chính trị bị gắn chặt với ẩn ức tình dục cá nhân. Bởi bản thân Willa, đứa trẻ được sinh ra từ cái loèn của Perfidia cũng là nguồn cơn cho những bi kịch ở phần sau của phim.

Không có cái tên nào phù hợp với kiệt tác này của Paul Thomas Anderson hơn One Battle After Another. Đây có lẽ là bộ phim miêu tả sự phân cực chính trị và hành vi bạo lực đang diễn ra trong xã hội Hoa Kỳ một cách khốc liệt nhất trong nhiều năm qua. Huyền thoại Paul Thomas Anderson đã ấp ủ dự án hơn 20 năm, ấy vậy mà như một câu trong phim: “Đã 16 năm trôi qua, và xã hội cũng không có nhiều điều thay đổi”, bất chấp những đấu tranh, đàn áp, phản kháng, trả thù… để nhân danh công lý vẫn diễn ra không ngừng, rốt cuộc bạo lực vẫn chỉ xoay vòng, lặp lại và không có dấu hiệu kết thúc